Buğday İthalatında Maliyetler Ton Başına 63 Dolar Arttı

KARADENİZ — Karadeniz'de üç aydır devam eden deniz taşımacılığı aksaklıkları, küresel buğday ticaretinde güzergâhları ve tedarik tercihlerini değiştiriyor. Navlun ve lojistik maliyetlerindeki artış, ithalatçı ülkelerin alım maliyetlerini yükseltirken Rus buğdayının Baltık limanlarına yönlendirilmesi bölgedeki demir yolu, depolama ve liman kapasiteleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Karadeniz'deki aksaklıklar öncesindeki son ihalelerle karşılaştırıldığında Suudi Arabistan'ın buğday alım maliyeti ton başına yaklaşık 63 dolar, Ürdün'ün 57 dolar, Cezayir'in 56 dolar ve Tunus'un 45 dolar arttı.

Baltık-Mısır navlunu 54 dolara yükseldi

Rus buğdayının Baltık limanlarına yönlendirilmesi, alternatif güzergâhlardaki yük yoğunluğunu artırıyor. Kaynak metne göre Baltık limanlarından Mısır'a buğday taşımacılığında navlun, bir hafta içinde ton başına 10 dolar artarak 54 dolara çıktı.

Artan yük trafiği, demir yolu taşımacılığı ve depolama kapasitesinin yanı sıra liman terminallerinin ürün kabul ve sevkiyat imkânlarını da zorluyor. Böylece deniz taşımacılığındaki aksaklıklar, yalnızca güzergâhları değiştirmekle kalmıyor, buğdayın ithalat maliyetlerini de etkiliyor.

Ukrayna'nın buğday sevkiyatında deniz yolunun payı düştü

Ukrayna'nın buğday lojistiğinde de farklı taşıma yöntemlerinin payı değişiyor. Deniz yolunun sevkiyatlardaki payı, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 98 seviyesinden yüzde 78'e geriledi.

Demir yolunun payı yüzde 17'ye yükselirken feribot taşımacılığı yüzde 4'e ulaştı. Bu değişim, Ukrayna'nın buğday sevkiyatında deniz taşımacılığı dışındaki güzergâhların daha fazla kullanılmaya başlandığına işaret ediyor.

Mısır'ın buğday ithalatı eylülde yüzde 50 geriledi

Mısır, eylül ayında 358 bin 900 ton buğday ithal etti. Bu miktar ağustos ayına kıyasla yüzde 50, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 74 daha düşük.

Ukrayna, söz konusu dönemde Mısır'a 136 bin 900 ton buğday tedarik etti. Mısır'da CIF bazındaki buğday fiyatı ton başına yaklaşık 313 dolar seviyesinde kaldı. Bu fiyatın, kaynakta belirtilen Karadeniz FOB referans fiyatının ton başına 109 dolar üzerinde olduğu aktarıldı.

CIF fiyatı ürünün maliyet, sigorta ve navlun giderlerini içerirken FOB fiyatı, ürünün gemiye yüklenmesine kadar olan teslim esasına dayanıyor. Bu nedenle iki fiyat arasındaki fark değerlendirilirken teslim koşulları da dikkate alınmalı.

Türkiye ve diğer alıcılar alternatif kaynaklara yöneliyor

Küresel buğday ticaretinde tedarik kaynaklarının değiştiğine dikkat çekiyor. Bangladeş'in Hindistan'dan buğday alımlarını artırdığı, Avrupa Birliği menşeli buğdayın da alternatif kaynak arayan alıcılar için daha fazla fırsat kazandığı belirtiliyor.

Türkiye'nin ise rekor düzeydeki yerli mahsulüne ve kamu stoklarına daha fazla ağırlık verdiği ifade ediliyor.

Karadeniz'deki taşımacılık aksaklıklarının uzaması, buğdayın yalnızca fiyatını değil, hangi ülkeden ve hangi güzergâhtan tedarik edileceğini de etkiliyor. Hindistan, alternatif buğday tedarikinde giderek daha önemli bir rol üstleniyor.

Küresel buğday ticaretinde yaşanan bu değişimin ne ölçüde kalıcı olacağı ise Karadeniz'deki taşımacılık koşullarının seyrine ve alternatif güzergâhların kapasitesine bağlı olacak.