Çolpon-Ata’da Tarihî Zirve: Orta Asya ve Azerbaycan’dan Güçlü İş Birliği Adımı

Orta Asya ülkeleri ile Azerbaycan liderlerinin buluşmasında, bölgesel iş birliğinin geliştirilmesine yönelik Çolpon-Ata Deklarasyonu imzalandı.

ŞHA-

Kırgız Cumhuriyeti’nin Çolpon-Ata şehri, 30-31 Temmuz 2026 tarihlerinde önemli uluslararası temaslara ev sahipliği yaptı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Kırgızistan’a gerçekleştirdiği devlet ziyaretlerinin yanı sıra Orta Asya Devletleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Başkanlarının İstişare Toplantısı gerçekleştirildi.

Kırgızistan-Özbekistan ilişkilerinde müttefiklik dönemi

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 30 Temmuz 2026 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti’nin Çolpon-Ata şehrine devlet ziyareti gerçekleştirdi.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, konuşmasında Özbekistan Cumhurbaşkanı’nın ziyaretinin Kırgız-Özbek iş birliğinin dinamik bir gelişme gösterdiği dönemde gerçekleştiğini vurguladı. Ortak siyasi irade sayesinde Kırgızistan-Özbekistan devlet sınırının belirlenmesinin tamamlandığını belirten Caparov, ziyaret kapsamında imzalanan belgelerin sınır meselelerinin çözümüne ve sınır kapılarının sayısının artırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Caparov, gelişmelerin sınır bölgelerinde yaşayan halk için yeni imkânlar yaratacağını, ticaret, ulaştırma ve lojistik potansiyelinin yanı sıra insani bağların gelişmesine olanak sağlayacağını belirtti.

Çeşitli alanlarda ikili anlaşmaların imzalandığı ziyarette, Kırgız Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasında Müttefiklik İlişkileri Anlaşması’nın imzalanması tarihî önem taşıdı. Anlaşmanın, iki ülke arasındaki güven düzeyini güvence altına aldığı, Kırgız-Özbek ilişkilerine yeni bir siyasi ve hukuki zemin kazandırdığı ve ortak kalkınmaya ilişkin uzun vadeli gündemin önünü açtığı belirtildi.

Caparov, Kambarata HES-1 ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun inşası dâhil ortak projelerin stratejik önemine de dikkat çekti. Ziyaret öncesinde gerçekleştirilen Hükümetlerarası Komisyon toplantısı, İş Forumu, İş Konseyi toplantısı, Kırgızistan’da Özbekistan Kültür Günleri ve iki ülkenin Üniversite Rektörleri Forumu’nda elde edilen sonuçlar da değerlendirildi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ise Kırgızistan ekonomisinin dinamik büyümesinden, sanayi kapasitesindeki artıştan ve halkın reel gelirlerinin yükselmesinden Özbekistan’ın içtenlikle memnuniyet duyduğunu belirtti.

Mirziyoyev, iki ülke arasındaki ilişkilerin müttefiklik seviyesine yükseltilmesi dolayısıyla 30 Temmuz 2026 tarihini tarihî bir gün olarak nitelendirdi. Bunun titiz ortak çalışmalar sayesinde mümkün olduğunu ve iki kardeş halkın hafızasında yer edeceğini ifade etti.

Şevket Mirziyoyev, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunu bölgedeki jeopolitik durumu değiştirecek bir “yüzyılın projesi” olarak nitelendirirken, Kambarata HES’in inşasına da özel önem verdi.

Kırgızistan-Azerbaycan ilişkileri müttefiklik düzeyinde

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 31 Temmuz 2026 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti’nin Çolpon-Ata şehrine devlet ziyareti gerçekleştirdi.

Ziyaretin, ikili ilişkiler tarihinde önemli bir gelişme olduğu ve Kırgızistan ile Azerbaycan arasındaki iş birliğinin müttefiklik düzeyine yükselmesini pekiştirdiği belirtildi.

Varılan mutabakatlar; siyasi iş birliği, ekonomi, yatırımlar, ulaştırma, enerji, sanayi, insani alan ve uluslararası iş birliğini kapsadı.

Kırgızistan-Azerbaycan Kalkınma Fonu’nun sermayesinin 200 milyon ABD dolarına çıkarılması, ticari iş birliğinin genişletilmesi, ulaştırma projelerinin birbiriyle uyumlaştırılması ve yeni yatırım girişimlerinin hayata geçirilmesine ilişkin mutabakatlar özel önem taşıdı.

Ziyaretin, Orta Asya ile Güney Kafkasya arasındaki bağların geliştirilmesine, Avrasya coğrafyasındaki ulaştırma bağlantısallığının artırılmasına ve yeni ekonomik imkânların oluşturulmasına katkı sağladığı belirtildi.

Ekonomik ortaklığın somut göstergelerinden biri, Isık-Göl kıyısındaki ilk beş yıldızlı “Bakü” otel kompleksinin açılışı oldu.

Uluslararası bağlamda ziyaret, Kırgızistan ile Azerbaycan’ın uluslararası kuruluşlar bünyesindeki tutumları arasında yüksek düzeyde eşgüdüm bulunduğunu ve iki ülkenin bölgesel güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve ortak girişimlerin ileriye taşınması konularında iş birliğini sürdürmeye hazır olduğunu teyit etti.

Orta Asya ve Azerbaycan liderleri Çolpon-Ata’da buluştu

31 Temmuz 2026 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti’nin Çolpon-Ata şehrinde Orta Asya Devletleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Başkanlarının Gayriresmî İstişare Toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıya Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev katıldı.

Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, son yıllarda bölgesel iş birliğinin niteliksel olarak yeni bir düzeye ulaştığını, bunda devlet sınırlarına ilişkin varılan tarihî mutabakatların ve karşılıklı güvenin güçlenmesinin etkili olduğunu belirtti.

Caparov, Kırgız Cumhuriyeti’nin 2027-2028 dönemi için BM Güvenlik Konseyinin geçici üyeliğine adaylığına verdikleri destek dolayısıyla bölge ülkelerinin liderlerine teşekkür ederek, Kırgızistan’ın Orta Asya’nın ortak çıkarlarını uluslararası alanda kararlılıkla ileriye taşımayı amaçladığını vurguladı.

Ulaştırma bağlantısallığının geliştirilmesi ve enerji iş birliğine özel önem veren Caparov, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun inşası ile Kambarata HES-1 projesinin Kazakistan ve Özbekistan’la birlikte hayata geçirilmesinin stratejik önemine dikkat çekti.

Caparov, turizm alanındaki iş birliğinin de önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, Orta Asya ülkelerini ziyaret eden yabancı vatandaşlar için ortak turist vizesi uygulamasına geçilmesine yönelik Kırgızistan’ın girişimini gündeme getirdi.

Devlet başkanları, iş birliğinin daha da derinleştirilmesi, ulaştırma ve lojistik bağlantısallığının geliştirilmesi, iklim değişikliğine uyum ve bölgesel enerji güvenliğinin sağlanması konularında görüş ve önerilerini paylaştı.

Toplantının sonunda cumhurbaşkanları, Orta Asya devletleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki yüksek güven düzeyini, barış, iyi komşuluk ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerine bağlılıklarını ve bölgesel iş birliğini daha da genişletme iradelerini yansıtan Çolpon-Ata Deklarasyonu’nu imzaladı.

SELDA ÇAKMAK