COP31 sponsorları arasında ekolojik yıkımla eleştirilen şirketler yer alıyor

Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'in sponsor ve destekçileri arasında, Türkiye'de çeşitli çevre mücadelelerine konu olan şirketler yer alıyor. Zirvenin uygulama ortağı Cengiz Holding olurken, Limak Holding, IC Holding ve Sinpaş iklim destekçileri arasında bulunuyor. BBVA Grubu ve Garanti BBVA küresel bankacılık ortağı olarak, Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank ise ana ortaklar olarak organizasyonda yer alıyor.

Yesildirenis'te yayınlanan habere göre, COP31'de fosil yakıtlardan çıkış, emisyon azaltımı, iklim finansmanı ve kayıp-zarar konuları ele alınacak. Ancak zirveyi finanse eden şirketlerin kendi faaliyetleri, iklim mücadelesinin güvenilirliği açısından soru işaretleri doğuruyor. Sponsorluklar, şirketlerin kamuoyunda çevresel sorumluluk üstlendikleri izlenimini güçlendirebiliyor.

Cengiz Holding'in faaliyetleri, Türkiye'nin farklı bölgelerinde çevre itirazlarıyla karşılaştı. Artvin Cerattepe'de Eti Bakır'ın madencilik projesine ilişkin ÇED olumlu kararı 11 Temmuz 2024'te mahkeme tarafından iptal edildi. Rize İkizdere'deki taş ocağı için verilen 'ÇED Gerekli Değildir' kararı Ocak 2026'da iptal edilirken, Çanakkale Halilağa Bakır Madeni'nin işletme izni de mahkeme kararıyla iptal edildi. Bodrum Cennet Koyu'ndaki yapılaşma projeleri de kıyıların korunması açısından eleştirildi.

Limak ve IC Holding, ortak girişimleri YK Enerji aracılığıyla Muğla'daki Yeniköy ve Kemerköy kömürlü termik santralleriyle bağlantılı. Bu santrallere kömür sağlamak için yürütülen madencilik faaliyetleri, Akbelen Ormanı ve İkizköy çevresindeki yaşam alanlarını tehdit ediyor. 2023'te Akbelen'deki ağaç kesimleri büyük protestolara yol açtı. 2026'da Danıştay, bölgedeki bazı taşınmazlara ilişkin acele kamulaştırma işlemi hakkında yürütmenin durdurulmasına karar verdi; YK Enerji ise kararın kendi faaliyetlerini kapsamadığını savundu.

Sinpaş'ın Marmaris Kızılbük'teki turizm ve devremülk projesi, kıyı yapılaşması ve çevresel etkileri nedeniyle tartışılıyor. Projeye ilişkin 'ÇED Gerekli Değildir' kararı yargı tarafından iptal edilirken, Aralık 2024'te Muğla 3. İdare Mahkemesi projenin imar durum belgesi ile 17 yapı ruhsatını iptal etti. Marmaris Belediyesi bunun ardından mühürleme ve idari yaptırım işlemleri yaptı. Sinpaş ve Kızılbük GYO ise belediyenin bazı işlemlerine karşı açtıkları davalarda yürütmenin durdurulması kararları aldı; şirket bunu hukuki haklılığının göstergesi olarak değerlendirdi.

COP31'in küresel bankacılık ortağı BBVA Grubu ve Garanti BBVA, enerji, madencilik ve altyapı yatırımlarına sağladıkları finansmanla değerlendiriliyor. Garanti BBVA, yeni kömür santrallerini ve madenlerini finanse etmeyeceğini, mevcut kömür portföyündeki risklerini en geç 2040'a kadar sıfırlayacağını taahhüt ediyor. Bankanın Ağustos 2025 tarihli çevresel ve sosyal kredi standardında yeni kömür projelerine yönelik kısıtlamalar ve belirli sürdürülebilir finansman istisnaları tanımlanıyor.

TürkAta Haber Ajansı