Yas içinde yas, bir ülke dini liderini uğurluyor

İran izlenimleri

İran, İsrail-ABD saldırısıyla 40 günlük savaşın ilk gününde öldürülen dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in bir hafta sürecek cenaze töreninin Tahran ayağı başladı. Matem ve yas kültürünün derin olduğu ülkede dini bayram Aşura dönemine denk gelen törenler nedeniyle başkentte ve ülkede hayat adeta durmuş gibi. Milyonların katılacağı açıklanan Tahran ve diğer kentlerindeki törenler için tüm ülke seferber olmuş. Başkent Tahran’da törenler nedeniyle caddeler, sokaklar, meydanlar günler öncesinden hazırlanmış, her ayrıntı düşünülmüş. Dört bir yanda siyah “yas” ve kırmızı “intikam” bayrakları yan yana sallanıyor. 

Onlarca ülke lideri ile 600’den fazla gazetecinin davet edildiği törenlerin Tahran bölümü dört gün sürecek, ardından salı günü Kum sonra da Şiiler için “kutsal” olan Irak’ın Kerbela ve Necef kentlerine götürülecek. Necef’in ardından da Hamaney’in cenazesi doğduğu yer olan olan Horasan eyaletindeki Meşhed’e götürülecek burada perşembe günü burada toprağa verilecek.

Tahran’da esas kitlesel törenler cumartesi ve pazar günleri yapılacak, son dakika bir değişiklik olmazsa pazartesi günkü törenin ardından ülkenin dini başkenti Kum kentine gidilecek.

Törenleri izlemek için Türkiye’den kalabalık bir medya mensubu Tahran’a geldi. Rusya’dan Hindistan’a, Pakistan’dan Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden de bir hayli gazeteci gelişmeleri yerinde izlemek için İran’a bulunuyor.

OLASI SALDIRILARA KARŞI TÜM ÜLKE TEYAKKUZ HALİNDE

Sadece 90 milyonluk İran değil, tüm Şii dünyası için Hamaney’in töreni büyük bir öneme sahip. Pakistan’dan Lübnan’a, Afganistan’dan Yemen’e, Hindistan’tan Türkiye’ye, İngiltere’den Suriye’ye geniş bir coğrafyaya yayılan Şii dünyasından Hamaney’in cenaze tören için İran’a gelenler var. Özellikle pazartesi günkü yoğun milyonların katılımı bekleniyor.

Kentte ve ülke genelinde büyük güvenlik önlemleri alınırken bu süre zarfında hava sahaları uçuşları kısıtlandı, giriş çıkışlar sınırlandırıldı. Olası bir saldırıya karşı bir teyakkuz hali söz konusu. Her sokakta, meydanda silahlı kolluklar bekliyor. İsrail’in veya IŞİD gibi köktendinci Selefi grupların saldırılar düzenlenebileceğinden endişe ediliyor. IŞİD ve türevi cihatçıların bu tür saldırıları geçmişte düzenlediği biliniyor.

HER BİR AYRINTISI DERİN ANLAMLAR İÇEREN TÖREN

Cenaze töreninin her bir ayrıntısı ayrı bir anlama sahip o yüzden büyük bir önem atfediliyor. Cenaze töreninin kim tarafından kılınacağından tutun da kimin ön safta yer alacağından, asılacak afişlerden kullanılacak sözcüklere kadar her şey büyük bir özenle belirlenmiş. Hamaney’in töreni olağan bir tören değil 90 milyonluk ülkenin kaderine bundan sonra kimlerin, nasıl hükmedeceğinin de göstergesi olarak okunuyor. Hamaney’in ölümünün ardından yerine seçilen ancak kendisi de İsrail-ABD saldırılarında ağır yaralanan oğlu Mücteba Hamaney’in törene katılıp katılmayacağı belirsiz. Sıkı güvenlik önemleri altında kaldığı yer saklanan Mücteba’nın babasının törenini katılması halinde otoritesinin tüm taraflarca mutlak şekilde kabul edileceği varsayılıyor.

40 GÜNLÜK SAVAŞIN İZLERİ HER YERDE

28 Şubat’da İsrail-ABD saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaşın izleri kentin her tarafında görülüyor. Tahran savaşta en fazla vurulan kentlerin başında geliyordu. Öldürülen dini lider Hamaney’in yanı sıra askeri ve siyasi üst düzey yöneticilerin tamamı bu kentte yönelik ağır saldırıların ilk gününde hedef alınmıştı. İran savaşın yaralarını kısa sürede sarmaya çalışsa da Tahran’da vurulan binalar, hükümet konakları, okul ve üniversitelerdeki tahribat yerinde duruyor. 

Yaz sıcaklarının kendisini yakıcı bir biçimde hissettirdiği kentte sokaklar her şeye rağmen canlı. İranlılar direngenliklerini koruyor.