Hatay'da maliyetler üreticiyi zeytincilikten soğuttu

Hatay'da zeytin hasadı geçtiğimiz hafta başladı ancak üreticiler, yükselen mazot, gübre, sulama ve işçilik giderleri karşısında üretimlerini sürdürmekte güçlük çekiyor. Bölgede yaklaşık 17 milyon zeytin ağacının bulunduğu ve 470 bin dekarlık alanda üretim yapıldığı belirtiliyor. 30 yıldır zeytincilik yapan Adil Abay da artan maliyetler nedeniyle zor günler geçiren üreticilerden biri. Abay, 4 bin 500 zeytin ağacına sahip olduğunu ve mevcut koşulların devam etmesi halinde 2027'den sonra üretimi bırakmayı düşündüğünü ifade etti. Geçen yıl kilosu 45 liradan satılan zeytinin bu yıl 27 liraya gerilediğini belirten Abay, dolu ve yoğun yağışların da ürün kaybına yol açtığını, üretim giderlerini karşılamakta zorlandıklarını anlattı. Abay, "Aracı kazanıyor, biz kazanamıyoruz" diyerek devletin tarımsal destekleri artırmasını ve aracıların denetlenmesini istedi.

Bianet'te yayınlanan habere göre, Hatay'ın yerel zeytin çeşitleri bölge ekonomisi ve mutfak kültürü için büyük önem taşıyor. Özellikle Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi ve Karamani çeşitleri öne çıkıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu, 2023'te Hatay Halhalı Zeytini'ne coğrafi işaret verirken, aynı yıl Altınözü Zeytinyağı da coğrafi işaret aldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Hatay'da 2025 yılında toplam 211 bin 342 ton sofralık ve yağlık zeytin üretildi. Bu rakam, 2024'teki 223 bin 425 tonluk üretime göre 12 bin 83 tonluk bir düşüşe işaret ediyor ve yüzde 5,4'lük bir gerileme anlamına geliyor. Öte yandan, Hatay Valisi Mustafa Masatlı, 17 Ekim'de başlayan 10. Altınözü Zeytin, Zeytinyağı ve Gastronomi Festivali'nde 2026 yılı için 265 bin ton zeytin ve 47 bin ton zeytinyağı üretimi beklendiğini açıkladı.

TÜİK'in Mayıs 2026'da açıkladığı Bitkisel Üretim 1. Tahmini'ne göre, Türkiye genelinde zeytin üretiminin geçen yıla kıyasla yüzde 55,7 artarak 3 milyon 814 bin tona ulaşması öngörülüyor. Ancak yüksek rekolte beklentisine rağmen, üreticiler için asıl belirleyici faktörler üretim giderleri ve ürünün satış fiyatı olmaya devam ediyor. TÜİK'in Ağustos 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verileri, tarımsal girdi fiyatlarının bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 30,28 arttığını gösteriyor. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki yıllık artış yüzde 31,63'e, enerji ve yağlayıcılar grubunda ise yüzde 43,14'e ulaştı. İşçilik maliyetleri de üreticilerin başlıca yükleri arasında yer alıyor. TÜİK'in 2025 yılı Tarımsal İşletme İşgücü Ücret Yapısı araştırmasına göre, mevsimlik tarım işçilerinin ortalama günlük ücreti yüzde 37,8 artarak 1299 liraya, sürekli tarım işçilerinin ortalama aylık ücreti ise yüzde 42,1 artışla 37 bin 305 liraya yükseldi. Hatay, 2025'te mevsimlik kadın tarım işçilerine ortalama 976 lirayla en düşük günlük ücretin ödendiği il oldu.

Samandağ Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı, çiftçilerin borç yüküne ve artan üretim maliyetlerine dikkat çekti. Kamacı, sorunların yalnızca Hatay ile sınırlı olmadığını vurgulayarak, "Milli güvenlik sadece silahla, topla tüfekle olmaz. Tarım ve gıda güvence altına alınmalı" dedi. Kamacı, çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesi ve üretimin sürdürülebilirliği için yetkililerin harekete geçmesini talep etti. CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur da zeytin üreticilerinin sorunlarını 14 Ekim'de TBMM Genel Kurulu'nda gündeme getirdi. Güzelmansur, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan gerçek üretim maliyetlerini dikkate alan bir fiyat ve destek politikası oluşturmasını istedi. Üreticilerin ürünlerini pazarlarken de sorun yaşadığını belirten Güzelmansur, zeytinyağı üreticilerinin pazara erişimini ve ihracat olanaklarını güçlendirme çağrısında bulundu. Güzelmansur, "Hataylı zeytin üreticisi emeğinin karşılığını istiyor. Hataylı üreticinin sesini duyun, gerekli desteği verin" ifadelerini kullandı.

TürkAta Haber Ajansı
Yeşil Vatan