Eski balıkçı köyünün adındaki bakır detayı
Bizans döneminin askeri toplanma merkezi Hebdomon'dan günümüzün mega ilçesine dönüşen Bakırköy, 1926'daki 275 kilometrekarelik alanından parçalanarak bugünkü sınırlarına hapsoldu. 'Uzun Köy' anlamına gelen Makriköy adının 1925'te halkın telaffuzuyla değişmesi ve 1701'deki baruthane inşası, 218 bini aşan nüfuslu semtin asırlık kaderini yeniden yazdı.
İstanbul'un Bakırköy ilçesi, Bizans İmparatorluğu döneminde askeri toplanma merkezi olarak kullanılan Hebdomon'dan bugünkü modern yerleşim alanına uzanan köklü bir tarihe sahip. Yüzölçümü 29 kilometrekare olan ve 218 bin 204 kişilik nüfus barındıran ilçe, tarihsel süreçte büyük toprak kayıpları ve demografik değişimler geçirdi. Bölgenin 'Uzun Köy' anlamına gelen Makriköy adından, halkın günlük dilindeki kullanıma bağlı olarak Bakırköy'e evrilmesi ve 1701'de inşa edilen baruthanenin getirdiği sanayi hareketliliği, semtin kaderini şekillendiren temel unsurlar arasında yer alıyor.
Karar'da yayınlanan habere göre, bölgenin tarihsel kökenleri Rumların 'Makri Hori' dediği, Osmanlı kayıtlarına ise 'Makriköy' olarak geçen balıkçı yerleşimine dayanıyor. Cumhuriyet'in ilanının ardından 1925'te yürürlüğe giren yer adlarının Türkçeleştirilmesi politikası kapsamında Makriköy ismi kaldırıldı. Yeni isim olarak belirlenen Bakırköy, bakırcılık veya madencilik faaliyetleriyle değil, doğrudan halkın ağzındaki 'Bakır' telaffuzunun resmiyet kazanmasıyla ortaya çıktı. Bugün Veliefendi Hipodromu'nun bulunduğu alan, imparatorların orduları selamladığı bir toplanma noktası olarak bilinirken, zamanla sessiz bir kıyı kasabasına dönüşmüştü.
Semtin sanayi ve nüfus yapısındaki asıl kırılma, 1701 yılında Barutçubaşı Dadyan ailesinin girişimiyle kurulan baruthane ile başladı. Tesisin inşasıyla bölgeye gelen Ermeni işçiler, köyün nüfusunu kısa sürede ikiye katladı. Dönemin verimli topraklarında yetişen ve yazar Sermet Muhtar Alus tarafından 'emsalsiz' olarak nitelendirilen Çavuş üzümleri, daha sonra filoksera hastalığı nedeniyle yok oldu. İdari yapıdaki en büyük değişim ise 15 Eylül 1957'de yaşandı; tarihi baruthane arazisi, Emlak Kredi Bankası öncülüğünde 60 bin kişilik Ataköy projesine dönüştürüldü. Konutlar, kura yöntemiyle ve 12 yıl vade imkanıyla satılarak Cumhuriyet tarihinin önemli konut hamlelerinden birini oluşturdu.
Bakırköy, 1926'da 275 kilometrekarelik geniş bir alanla ilçe statüsü kazanmıştı. Ancak artan kentleşme talepleri ve idari düzenlemeler nedeniyle toprak bütünlüğü zamanla parçalandı. 1985'te nüfusu 1 milyonu aşarak Türkiye'nin ilk büyük ilçesi unvanını alan Bakırköy, 1987'de Küçükçekmece'nin, 1992'de ise Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören'in bağımsız ilçe olmasıyla mevcut sınırlarına kavuştu. 1955'te nüfusu 107 bin 142 seviyesindeyken, hızlı büyüme süreci 2025 verilerinde 218 bin 204 kişiye ulaşarak İstanbul'un en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri haline gelmesini sağladı.
TürkAta Haber Ajansı
Yeşil Vatan