PAPATYA – ORMANI KEŞFET
Ülkenin Her Yerinde Boy Gösteren Bir Bitki
Papatya en geniş bitki ailesi olarak bilinen Asteraceae familyasındandır. Türkiye’de bu ailenin 133 cinsi, 1156 türü bulunur. Bunlardan Matricaria ve Anthemis türleri en fazla bilinenleri ve kullanılanlarıdır. Türkiye’de tıbbi papatya, mayıs papatyası, adi papatya, Alman papatyası, Roman papatyası isimleriyle anılan bu papatya türleri 20 ila 50 cm boylarında otsu bitkilerdir. Çiçeklerinin ortası sarı kömeçli, taç yaprakları dil şeklinde ve beyazdır. Kimi türleri çok yıllık, kimi tek yıllık olan papatya ilkbaharda çiçek açmaya başlar, bu nedenle baharın müjdecisi olarak bilinir ve yaz boyunca çiçekli kalır. Kokusu özel ve kuvvetli, tadı acımsıdır. Anayurdu Avrasya olan papatya Türkiye’nin her yerinde doğal olarak yetişir. Ormanlık alanlarda, çayır ve tarlalarda, eğimli topraklarda, boş arazilerde; hemen her yerde bulunabilen bir bitkidir.
Papatya denince çoğu kişinin zihninde ortası sarı, kenarları dil şeklinde ve beyaz milyarlarca çiçeğin süslediği bir kır canlanır. Çoğu kişi için papatya sadece başıboş bir kır çiçeğidir. Bazen bir yol kenarında, bazen bir harabe veya çöplükte bile görünebildiği için çoğu kişinin gözünde pek değerli değildir. Oysa bu çiçek çok eski zamanlardan beri insanoğluna hizmet eden bir bitkidir. Zengin bileşimi ve çok çeşitli etkileri olan papatya en eski tıbbi ve aromatik bitkilerden biridir. Orta Çağ’da yakınında bulunan bitkileri dahi iyileştirdiğine inanılan papatya, eskilerin şifa niyetine sık sık başvurduğu çok değerli bir çiçektir.
Bitkinin çiçek başlarından su buharı destilasyonu yöntemiyle elde edilen uçucu yağın, kozmetik endüstrisinde kullanımı oldukça yaygındır. Cilt ve saç bakımı ürünleri, sabun ve parfüm yapımında sıklıkla kullanıldığı gibi eczacılıkta antiseptik merhemlerin içeriğinde de yer alır.
Hemen her toprak türünde rahatça yetişebilen, donlara ve kuraklığa karşı dayanıklı olan papatya otsu yapısıyla toprağa da hizmet eder. Toprağı kökleriyle kavrayıp, yapraklı dallarıyla örterek yüzeyden esen rüzgârın hızını azaltır. Böylece erozyonu önlemeye yardımcı olur. Ayrıca bal arılarının sevdiği bir çiçektir. Bu nedenle ormancılıktan ayrı düşünülemeyen arıcılık için de büyük önem taşır.
