Blog

Sızıntı Suyu, atıktan kaynaklanan çözünmüş, askıda ve karışık materyallerin uzaklaştırılması sonucunda ortaya çıkan veya katı atıklardan süzülerek oluşan sıvılar olarak tanımlanır.

Sızıntı Suyu Miktarını Etkileyen Faktörler
A)İklim Koşulları
Yağış
Kar Erimesi
Evapotranspirasyon
Sıcaklık
Oksijen Şartları
Ortam Nemi
B) Hidrojeolojik Koşullar
C) Deponi İşletimi
Atığın Ön Arıtımı
Sıkıştırma
Bitki Örtüsü Geçirimsizlik Sistemleri
Sızıntı Suyu Geri Dönüşümü
Sıvı İçeren Atıkların Bertarafı7
D) Atığın Karakteristiği
Permabilitesi
Yaş
Tane Boyutu
Yoğunluk
Nem İçeriği
E) Deponi İçinde Gelişen Prosesler
Gaz, Isı Üretimi ve Taşınımı

SIZINTI SUYUNUN TEMEL KAYNAKLARI
Çöpün içindeki fazla nem,
Depolanmış çöpün biyokimyasal olarak ayrışması sonucu oluşan su,
Alana düşen yağmur suyu,
Oluşan sızıntı suyunun toplanması için üç değişik sistem düşünülebilir.
Bunlar:
a)Alan Drenaj Sistemi
Mineral maddeden teşkil edilen sızdırmazlık tabakası yağmur erozyonuna ve güneş ışınlarına karşı korunmalıdır. Çünkü güneş ışığı ile kil tabakası kuruyup çatlayabilmektedir. Bu bakımdan, sızdırmazlık tabakasının inşaatından hemen sonra alan drenajı yapılmalıdır
b)Boru Drenaj Sistemi
Bu sistemde sızıntı suyu toplanması borularla gerçekleştirilir. Borularla drenaj yapılması halinde dahi alan drenajının terk edilmesi uygun değildir. Çünkü, kuvvetli sağanak yağışlarda , güneşli havalarda mineral tabaka korunamamaktadır.
c)Birleşik Drenaj Sistemi
Alan drenajı ile boru drenajının birlikte kullanıldığı sistemdir. Drenajın en sağlıklı yapılabileceği sistemdir

Sızıntı Suyu Özellikleri
Sızıntı suyu özelliği; katı atık bileşenleri, depo yaşı, depo alanının hidrojeolojik durumu, depo içindeki fiziksel, kimyasal ve biyolojik aktiviteler, katı atıktaki su miktarı, ısı, pH, redox potansiyeli, stabilizasyon derecesi, katı atık depolama yüksekliği,depolama sahasının işletilmesi ve iklim şartlarına göre değişir. Bunların içinde en önemlisi atık bileşenleridir.

Sızıntı Suyu Özelliklerini Belirten Ana Parametreler
1.Organik Karbon Bileşikleri
i)Toplam Organik Karbon (TOK): Bu parametre, organik bileşiklerin yakılması sonucu oluşan karbondioksiti ölçmek suretiyle elde edilen karbonlu organik madde konsantrasyonunu ifade eder.
ii)Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOI): Mikroorganizmaların biyolojik olarak ayrışabilen organik maddeleri ayrıştırması için gereken oksijen ihtiyacını ifade eder. Sızıntı suyundaki bazı yüksek konsantrasyonlu bileşikler mikroorganizmaların aktivitesini inhibe ettiğinden dolayı BOI değeri düşük çıkabilir.
iii)Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOI): Tüm karbonlu bileşiklerin (ve okside olabilir inorganik bileşiklerin) kuvvetli bir oksitleyici ile reaksiyona girmesi sonucu ölçülen oksijen ihtiyacını ifade eder.
iv)Uçucu Yağ Asitleri: Zayıf organik asitlerin konsantrasyonunu ifade eder. Bu asitler katı atıkların içindeki organik bileşiklerin anaerobik ayrışması sonucu ortaya çıkar. Anaerobik şartlarda bu bileşikler uygun sıcaklık ve pH da kolaylıkla biyolojik olarak parçalanarak metan gazına dönüşebilmektedir.

Sızıntı Suyu Miktarı
Sızıntı suyu miktarı; ampirik veri veya kriterler ya da yağış, buharlaşma, yüzeysel akış ve atığın su muhtevası bileşenleri dikkate alınarak, atık hücreleri üzerinde kurulacak su dengesi yöntemi ile tahmin edilir. Atık özellikleri, iklimsel özellikler, depolama alanı işletme yöntemi vb. şartlar, sızıntı suyu miktarını önemli oranda etkiler.

Sızıntı suyu miktarını etkileyen etmenler;
*Nihai üst örtü tabakasının geçirimlilik derecesi
*İklim şartları
*Katı atık bileşimleri
*Depo yaşı
*sıcaklık derecesi
*Rutubet miktarı
*Bitki örtüsü
*Yüzey eğimi
*Toprağın sıkıştırma derecesi
*Yüzey toprağının cinsi

Sızıntı suyunu azaltmak için alınabilecek önlemler
*Daha küçük hücrelerde çalışılabilir.
*Sahadaki boş hücrelerden gelen yağış suları ayrılabilir.
*Ambalaj atıkları ve biyo bozunur atıkları geri dönüştürerek düzenli depolamaya giden atık miktarı azaltılabilir.
*Dolan hücrelerin üzerini düşük geçirimlilikte, eğimli üst örtü toprağı ile kapatılabilir.
*Geçirimsiz ve eğimli nihai örtü tabakası teşkili gibi genel tedbirler uygulanmaktadır.

Sızıntı Suyunun Karakterizasyonu
Sızıntı suyunun karakteristikleri, katı atığın bileşimine, yağış miktarına, sahanın hidrolojisine, sıkıştırılmasına, örtü tasarımına, atığın yaşına, sızıntı suyunun çevreyle etkileşimine ve depolama sahasının tasarım ve işletmesine bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir. Çeşitli depolama sahası araştırma çalışmalarında, atığın stabilizasyonunun birbirini izleyen, beş farklı aşama halinde devam ettiği kabul edilmiştir.
a)İlk Düzenleme Aşaması
Aerobik mikroorganizmalar organik malzemeleri CO2, H2O ve kısmen ayrışmış kalıntı organik maddeler olarak ayrıştırır ve bu sırada önemli oranda ısı üretirler. Atık içinde sınırlı miktarda oksijenin gömülü olması ve depolama sahasına hava taşımasının sınırlı olması nedeniyle, aerobik ayrışma, depolama sahası içinde meydana gelen biyolojik ayrışmanın -ancak küçük bir kısmını oluşturur. Bu aşama sırasında oluşan sızıntı suyunun en belirgin özelliği, tanecikli maddelerin ortaya çıkması, depolama sahasında bulunan kolay çözülebilir tuzların çözülmesi ve aerobik ayrışmadan gelen nispeten küçük miktarlarda organik türlerin varlığıdır.
b)Geçiş Aşaması
Bu aşamada, alanın kapasitesi çoğu kez aşılır ve aerobik ortamdan anaerobiğe doğru bir geçiş meydana gelir. Elektron alıcıların oksijenden nitratlara ve sülfatlara geçmesine ve oksijenin karbondioksitle yer değiştirmesine uygun olarak, indirgeme koşullarına doğru bir eğilim oluşur. Bu aşamanın sonunda sızıntı suyunda nispeten yüksek yoğunluklarda KOİ ve uçucu organik asitler gözlenebilir.
c)Asit Oluşum Aşaması
Asit aşaması anaerobik biyolojik indirgeme prosesleri, anaerobik ve fakültatif mikroorganizmalardan oluşan karma bir anaerobik populasyon (asetojenik bakteriler) tarafından yürütülür. Fakültatif mikroorganizmalar, maddelerin ayrışmasına yardımcı olur ve metanojenik bakterilerin büyüyebilmesi için redoks potansiyelini azaltır. pH değerlerinde çoğu kez bir azalma gözlenir ve sızıntı suyunun kimyasal açıdan agresif olması ile sonuçlanan metal türlerinin mobilizasyonu ile birlikte gerçekleşir. Asit oluşum aşamasının tamamlanması yıllar hatta on yıllar alabilir. Bu aşamada üretilen sızıntı suyu, yüksek BOİ, yüksek BOİ / KOİ oranlarına, yüksek amonyak konsantrasyonuna sahip olup, pH değeri 5-6 civarında, keskin ve kötü kokuludur.
d)Metan Fermantasyon Aşaması
Bu aşama boyunca, metanojenik bakteriler bir önceki aşamada oluşan sızıntı suyunun karakteristik özelliğini meydana getiren çözünmüş organik bileşikleri (çoğunlukla yağlı asitler) tüketmek üzere etkin hale gelirler. Bu bakteriler oksijen yokluğunda gelişirler ve çözünmüş organik bileşikleri metan ve karbondioksite çevirirler. Bu aşamanın en belirgin özelliği indirgeme reaksiyonlarının yoğun bir şekilde gerçekleşmesidir. İnorganik ayrışma ile demir, sodyum, potasyum, klor ve sülfat gibi inorganik bileşikler sızıntı suyu içinde çözünmeye devam etmektedir.
Ayrışma sonrasında meydana gelen indirgeme ile inorganik maddelerin çözünebilirliği azalır ve bu maddelerin ayrışması çökelme ile sonuçlanır. Bu aşamada oluşan sızıntı suyu, karakteristik olarak düşük BOİ konsantrasyonuna ve düşük BOİ / KOİ oranına sahiptir.
Bu aşamanın bir diğer özelliği de biyogaz oluşumudur. Yukarıdaki indirgeme reaksiyonlarının devamında maddelerin çoğu biyogazlara dönüşür. Bu olay süzüntü suyunun KOİ ve BOİ konsantrasyonlarında meydana gelen azalmanın temel sebebidir
e) Olgunlaşma Aşaması
Bu son aşamada besi maddeleri ve alt tabaka sınırlayıcı hale gelir. Sonuç olarak biyolojik aktivite nispeten hareketsiz hale geçer. Gaz üretimi büyük ölçüde azalır ve sızıntı suyu miktarı, çok düşük yoğunluklarda sabit halde kalır. Oksijen ve oksitlenmiş türler yavaş yavaş tekrar ortaya çıkabilir. Ancak dirençli organik bölümlerin yavaş yavaş ayrışmaları, humik benzeri maddelerin üretimiyle devam eder.

SIZINTI SUYU TOPLAMA SİSTEMİ BİLEŞENLERİ
Saha kollektörü
Tali kollektörler
Toplama çukuru
Yağmur suyunun toplanması
Sızıntı suyunun uzaklaştırılması
Bitki geliştirilmesi

DEPONİ TABANINA DELİKLİ SIZINTI SUYU BORULARI YERLEŞTİRİLEREK SIZINTI SUYU TOPLANIR
TİPİK SIZINTI SUYU YERLEŞTİRME ŞEMASI

EN GENEL ANLAMDA SIZINTI SUYU ARITIMI